W tym czasie dieta psa opiera się przez 8-12 tygodni na specjalistycznej karmie hipoalergicznej z białkiem hydrolizowanym. Brak pozytywnej reakcji na nową dietę może oznaczać atopowe zapalenie skóry. Zdarza się jednak, że choroby (alergia pokarmowa i AZS) współistnieją ze sobą, a zwierzę trzeba leczyć kompleksowo. Przyczyny nowotworu gruczołu mlekowego u psa. Nowotwory gruczołu mlekowego są hormonozależne. Oznacza to, że ich rozwój jest uzależniony od wydzielania estrogenów i progesteronu. Ryzyko wystąpienia guzów gruczołu mlekowego u kastrowanych suczek przed pierwszą cieczką wynosi, wedle badań, 0,05%. Wraz z opóźnieniem wykonania Wytrzeszcz oka to jeden z głównych objawów dolegliwości chorobowych w oczodole. Gałka oczna wysuwa się wtedy ku przodowi, niekiedy przesuwa się w kierunku poziomym lub pionowym. Wytrzeszcz oczu pojawia się z powodu zwiększenia zawartości oczodołu lub na skutek zmniejszenia jego pojemności. Leczenie wdrażane jest w oparciu o przyczynę, która spowodowała dolegliwość. Ten typ białaczki związany jest z rozrostem komórek nowotworowych w szpiku kostnym. W konsekwencji choroba doprowadza do zaniku zdrowych komórek. Może też zaatakować śledzionę, wątrobę oraz węzły chłonne. Objawy choroby nie są jednoznaczne. Jednakże do pierwszych niepokojących należą: brak apetytu, osowiałość i szybka . Jak dbać o oczy Twojego psa? Psy nie są aż tak zależne od swojego wzroku jak my, ale wciąż jest to jeden z głównych sposobów odbierania bodźców z otaczającego je świata. Właściciel powinien więc zwracać szczególną uwagę na oczy przy pielęgnacji pupila. Z tego artykułu dowiesz się jak prawidłowo pielęgnować oczy Twojego psa, jak rozpoznać najpoważniejsze schorzenia i jakie są sposoby ich leczenia. Badanie oczu psaObjawy chorób oczu psaJak poprawnie czyścić oczy psa?Kontroluj włosy wokół oczu psaJadąc samochodem z psemPsie genyNajczęstsze choroby oczu u psaZapalenie spojówek u psaZespół suchego okaWiśniowe oko – wypadnięcie gruczołu trzeciej powiekiEpiphoraJaskraEktropiumEntropiumZaćma u psaProgresywny zanik siatkówkiWypadnięcie gałki ocznej u psaJak zapobiegać chorobom oczu u psa? Badanie oczu psa Cotygodniowe oględziny oczu psa pozwolą Ci dostrzec zmiany, jakie mogą tam zachodzić jak np.: łzawienie,zamglenie,wysięk,zaczerwienienie,przymknięcie oka. Mogą one wskazywać na poważny problem, a szybka reakcja pozwoli uniknąć poważnych komplikacji zdrowotnych, a nawet ślepoty! Chcesz, aby Twój pies na długo zachował zdrowy wzrok? Musisz wiedzieć, że wiele zależy od Ciebie! Ustaw swojego psa w dobrze oświetlonym miejscu i spójrz prosto w jego oczy. Powinny być przejrzyste, a twardówka (widoczna część gałki ocznej wokół rogówki) biała. Twój pupil: nie powinien łzawić,nie powinien posiadać ropy w okolicy powiek,gałka oczna powinna być naturalnych rasowo przynależnych rozmiarów. Przy użyciu Twojego kciuka delikatnie odwiń powiekę dolną i spójrz poniżej jej linii. Spojówka powinna być różowa, nie czerwona czy biała – bladość lub zaczerwienienie spojówek powinny zwrócić Twoją uwagę. Objawy chorób oczu psa Poniżej wypunktowane są objawy, które mogą wskazywać na toczący się proces chorobowy w jednym lub obydwóch oczach Twojego psa. Wysięk bądź ropna bądź białe oko/ lub zmiana koloru oczne mają nienormalny trzecia powieka u łzawienia na sierści lub włosach. Jak poprawnie czyścić oczy psa? Oczyszczanie oczu psa Przy użyciu sterylnego wacika delikatnie oczyszczamy okolice oczu z wydzieliny czy brudu zaczynając od wewnętrznego kącika oka. Należy uważać, aby nie dotknąć rogówki, wacik można zwilżyć przegotowaną wodą bądź solą fizjologiczną. Jeśli Twój pies cierpi na ciągły wysięk ropny bądź surowiczy powinieneś pójść do lekarza weterynarii, gdyż pupil może mieć infekcję. Kontroluj włosy wokół oczu psa Kontroluj włosy wokół oczu Rasy psów długowłose mogą uszkadzać oczy, jeżeli ich włosy nie są odpowiednio przycięte w tej okolicy. Używając nożyczek o zaokrąglonych końcach ostrożnie wytrymuj włosy wokół oczu tak, aby nie doszło do uszkodzenie rogówki i aby sierść pozwalała na swobodne widzenie pupila. Mydła i szampony mogą mocno drażnić oczy, dlatego należy upewnić się przed kąpielą, że oczy są osłonięte bądź zapuścić do nich maść ochroną. Jadąc samochodem z psem Jazda samochodem z psem Wielu z naszych podopiecznych uwielbia jazdę z dużą prędkością przy otwartym oknie z wiatrem w ich futrze. Jeśli jednak jakieś ciało obce bądź insekt dotknie powierzchni oka przy takiej prędkości może spowodować poważne konsekwencje dla wzroku. Ponadto wiatr przy takiej prędkości mocno wysusza i podrażnia oczy. O wiele bezpieczniej jest jechać z delikatnie uchylonym oknem tak, aby pupil nie mógł wystawić głowy na zewnątrz. Psie geny Zrób małe poszukiwania w sieci i dowiedz się czy rasa Twojego psa jest predysponowana do jakiś chorób okulistycznych takich jak zaćma czy progresywny zanik siatkówki. Oczywiście Twój pupil powinien mieć sprawdzane oczy każdorazowo na kontrolnej wizycie w gabinecie weterynaryjnym, ale wiedza na temat chorób genetycznych może pomóc Ci im zapobiec lub chociaż opóźnić. Obserwuj język ciała Twojego psa, pocieranie okiem o krawędzie mebli lub dywan może świadczyć o problemie. Najczęstsze choroby oczu u psa Jakie są najczęstsze choroby oczu u psów? Poniżej znajdziesz wypunktowane najczęstsze schorzenia oczu psów, z którymi spotykamy się w gabinecie, oraz ich objawy. Zapalenie spojówek u psa Jak objawia się zapalenie spojówek u psa? Możesz zauważyć zaczerwienienie spojówek jednego lub obu oczu Twojego pupila, oko może być dodatkowo obrzęknięte oraz z wysiękiem. Zespół suchego oka Jest to choroba oczu polegająca na upośledzeniu wytwarzania filmu łzowego, co może powodować wrzody rogówki, ból czy wysięk. Wiśniowe oko – wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki Wypadnięcie gruczołu trzeciej powieki – w przyśrodkowym kąciku oka psa pojawia się gruczoł trzeciej powieki, który wygląda jak okrągła czerwona mała wisienka. Epiphora Epiphora to nadmierne łzawienie spowodowane niewystarczającym odprowadzaniem łez przez drogi łzowe powoduje powstanie zacieków na futrze pyska w przyśrodkowym kącie oka. Jaskra Rogówka staje się zamglona, a oko powiększa swoja objętość w wyniku wzrostu ciśnienia śród gałkowego, schorzenie może to bardzo szybko doprowadzić do nieodwracalnych zmian w tym utraty wzroku. Ektropium Odwinięcie powieki na zewnątrz w stosunku do oka. Entropium Entropion u psa | Źródło: Wikipedia Entropion u psa to odwinięcie powieki w kierunku oka. Zaćma u psa Zaćma u psa to brak przezroczystości soczewki może ograniczać widzenie, a nawet doprowadzać do utraty wzroku. Progresywny zanik siatkówki Spowodowany jest powolną degeneracją siatkówki. Częstym pierwszym objawem tej choroby oczu u psów jest nocna ślepota. Wypadnięcie gałki ocznej u psa Ta choroba oczu dotyczy w szczególności psów krótkoczaszkowych, a więcej na jej temat przeczytasz w artykule „Wypadnięcie gałki ocznej u psa”. Jak zapobiegać chorobom oczu u psa? Jeżeli naprawdę zależy Ci na zdrowiu Twojego pupila to cotygodniowa domowa kontrola okulistyczna nie powinna być problemem. Stosując się do powyższych zaleceń w prosty i łatwy sposób można uniknąć wielu poważnych chorób oka, które niejednokrotnie mogą spowodować utratę wzroku u Twojego psa. Po przeczytaniu tego artykułu wiesz już jak rozpoznać choroby oczu u psów kiedy zauważysz pogorszenie wzroku, jak im przeciwdziałać i jak dbać o wzrok Twojego psa. Pamiętaj – Twój pies odczuwa ból równie silnie jak Ty. Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej na temat schorzeń okulistycznych, odsyłam do artykułów „Ropa w oku psa. Co to oznacza” i „Co zrobić, kiedy mojemu psu wypadnie gałka oczna?„ Jakie mogą być objawy PRA? Częstym pierwszym objawem progresywnego zaniku siatkówki u psa jest pogorszenie wzroku w nocy.. Co wskazuje na problem z oczami psa? Często pocieranie okiem o krawędzie mebli lub dywan świadczy o problemie z oczami. Przez aktualizacja dnia 18:58 Generalizując, psy małych ras dożywają około 15 – 20 lat, zaś psy dużych ras żyją krócej, bo zwykle 10 – 15 lat. Ze względu na to, że psy żyją krócej niż ludzie, proces starzenia jest także szybszy. Na jakie choroby są narażeni czworonożni seniorzy? Najczęstsze choroby psów starych Jak rozpoznać, że pies się starzeje? Przede wszystkim będą to objawy dosyć podobne jak u starszych ludzi, czyli zmniejszony apetyt, pogarszający się słuch i wzrok, mniejsza chęć do zabawy i aktywności fizycznej, delikatne zmiany w zachowaniu. Starszy psiak będzie więcej leżał i spał, będzie też bardziej powolny, zmniejszy się szybkość jego reakcji. Jeśli chodzi o oznaki fizyczne, nie da się nie zauważyć siwiejącej sierści, zwłaszcza na pysku. Są to zupełnie naturalne objawy starzenia. Jeśli chodzi o choroby starych psów, z pewnością można do nich zaliczyć schorzenia dotykające kości, stawy, serce, oczy, wątrobę, nerki, układ oddechowy, mózg, a także rozwijające się wraz z wiekiem nowotwory. Choroby stawów i kości Choroby dotyczące psich stawów i kości, a więc zwyrodnienia i stany zapalne, objawiają się zazwyczaj trudnością z poruszaniem, sztywnym chodem czy niechęcią do zabawy. Czasem widoczne jest także drżenie mięśni. Jest to spowodowane bólem, jednak nie powinniśmy podawać psiakowi ludzkich leków przeciwbólowych, bo możemy mu tym poważnie zaszkodzić! Konieczna jest wizyta u lekarza weterynarii. Leczenie będzie uzależnione od stopnia zaawansowania zmian w stawach i kościach oraz samopoczucia pacjenta. Choroby serca u starszego psa W zależności od jednostki chorobowej objawy będą różne, ale te związane z sercem najczęściej objawiają się arytmią, szybkim męczeniem się, dusznościami, kaszlem, a czasem nawet omdleniami. Najczęstszym schorzeniem serca u psów w podeszłym wieku jest powiększenie mięśnia sercowego. Serce staje się słabe i nie jest w stanie prawidłowo toczyć krwi. Kolejną chorobą jest choroba wieńcowa, czyli niedokrwienie serca. Do rozpoznania potrzebne jest wykonanie zdjęcia RTG klatki piersiowej, a także EKG. Czasem lekarz weterynarii może zlecić jeszcze USG serca. Choroby oczu u psa ©Shutterstock Zaćma i ślepota to częste okulistyczne choroby starszych psów. Skąd wiadomo, że pies choruje? W przypadku zaćmy zauważymy mętnienie soczewki, a z czasem pies zaczyna niedowidzieć lub zupełnie traci wzrok, jednak psy mają bardzo dobrze rozwinięty słuch i węch, dlatego mogą dobrze funkcjonować nawet nie widząc. W przypadku ślepych psiaków trzeba zadbać o ich komfort i poczucie bezpieczeństwa. Obok ślepoty, częsta jest także głuchota – wtedy pies poradzi sobie, wykorzystując bardziej intensywnie wzrok. Schorzenia wątroby i nerek u psa W przypadku wątroby i nerek zwykle mówimy o ich niewydolności, czasami o uszkodzeniu oraz nowotworach. Pies z chorą wątrobą może często wymiotować, chudnąć, mieć biegunki, a jego brzuch będzie bolesny. Niewydolność nerek u psa może prowadzić do polidypsji (zwiększonego pragnienia i pobierania wody) oraz wielomoczu (zwiększona ilość wydalanego moczu) lub odwrotnie – bezmoczu. Warto wykonywać kontrolne badania moczu i krwi pod kątem chorób wątroby i nerek. Choroby układu oddechowego u psa Choroby układu oddechowego mogą objawiać się dusznościami, kaszlem, nietolerancją wysiłkową czy świstem słyszanym podczas oddechu. Mogą zdarzyć się nawet omdlenia. Symptomy pokrywają się więc częściowo z chorobami układu krążenia. Zaburzenia związane z układem oddechowym mają jednak zupełnie inną przyczynę, wiązaną z zaburzeniami unerwienia głowy, szyi i narządów całej tej okolicy. Zespół tych zaburzeń nazywa się polineuropatią, czyli zespołem uszkodzenia nerwów obwodowych (ang. GOLPP, Geriatric Onset of Laryngeal Paralysis and Polyneuropathy). Dotyczy głównie psów ras dużych, czyli retrieverów, dogów niemieckich czy chartów. Innym schorzeniem dróg oddechowych, dotykającym z kolei psy ras małych, jest zapadnięcie tchawicy. Światło tchawicy zostaje spłaszczone, chrząstki ulegają osłabieniu, przez co tchawica stopniowo ulega zwężeniu. Psy (zwykle mówi się o yorkshire terierach) cierpią na niewydolność oddechową, zwłaszcza podczas wysiłku fizycznego, w sytuacjach stresujących lub kiedy są rozemocjonowane. Leczenie polega zwykle na łagodzeniu objawów, podawaniu leków uspokajających i przeciwkaszlowych. Niekiedy podejmowane są operacje, podczas których udrażnia się tchawicę lub wszywa zewnętrzne plastikowe „rusztowanie”, jednak to drugie rozwiązanie nie jest często stosowane ze względu na wysoką inwazyjność zabiegu. Zmiany w zachowaniu psa seniora Zmiany behawioralne czworonogów zwykle szybko kierują psich opiekunów do gabinetu weterynaryjnego. Mogą nimi być nagła agresja, lękliwość, zaburzenia poznawcze, załatwianie potrzeb fizjologicznych w domu czy nadmierna wokalizacja. Przyczynami takiego stanu mogą być: zmiany zwyrodnieniowe mózgu, nowotwór mózgu, encefalopatia wątrobowa lub mocznicowa, nadczynność kory nadnerczy czy niedoczynność tarczycy. Nowotwory O nowotworach zwykle dowiadujemy się nagle i późno – kiedy choroba rozwinie się na tyle, że daje już niepokojące objawy lub nowotwór jest widoczny albo wyczuwalny pod skórą. Najczęstszymi nowotworami u psów są nowotwory skóry, płuc, wątroby i układu limfatycznego, a także gruczołu sutkowego u niekastrowanych suk. Nie sposób powiedzieć, jak będzie przebiegało leczenie – jest ono silnie uzależnione od wyników badań, kondycji psa i umiejscowienia guza. Możliwe jest operacyjne usunięcie guzów, czasem wystarczy jednak chemioterapia (podobnie jak u ludzi). Najczęstsze choroby psów starych – błędy żywieniowe i brak aktywności fizycznej Błędy żywieniowe oraz nieprawidłowa aktywność fizyczna (nadmierna lub niedostateczna) to właściwie temat rzeka. Mimo rosnącej świadomości opiekunów zwierząt wciąż bardzo wiele osób popełnia podstawowe błędy. Można powiedzieć, że problem dotyczy zwłaszcza starszych właścicieli psów, gdyż przenoszą oni własne nawyki do życia czworonoga. Nie mają sił na odpowiedni dla psa długi spacer, częste jest także podkarmianie resztkami ze stołu – niejednokrotnie daniami przyprawionymi i smażonymi. Takie działania już w krótkim czasie dostarczą psu niezapomnianych wrażeń ze strony układu pokarmowego – pojawią się wymioty, biegunka, bóle brzucha. Jeśli pies będzie tak karmiony dłuższy czas, doprowadzi to do szeregu konsekwencji zdrowotnych, takich jak poważne niedobory, wyjałowienie flory bakteryjnej jelit, wzdęcia, nadwaga, otyłość, cukrzyca, odwodnienie po biegunkach i wymiotach, czy nawet uszkodzenie wątroby i trzustki. Niestety nie są to rzadkie, odosobnione przypadki. Tu przeczytasz więcej o prawidłowym żywieniu psa seniora. Opieka nad starym psem ©Shutterstock Starszy pies wymaga troskliwej opieki ze strony właściciela. Powinien mieć zapewnioną odpowiednią dawkę ruchu, nie może to być intensywny trening i np. aportowanie, ale raczej długie, spokojne spacery, tropienie, zabawa z innymi psami lub z opiekunem, jednak nie wymagająca dużego wysiłku fizycznego. Zbilansowana dieta powinna być prowadzona przez całe życie czworonoga. W przypadku starszych psiaków można ją dostosować do jego konkretnych potrzeb. Podeszły wiek wiąże się ze spadkiem odporności, dlatego warto suplementować np. większą ilość kwasów omega 3. W ułożeniu indywidualnej diety może pomóc psi dietetyk. Jeśli mamy do czynienia z psem z nadwagą lub otyłością, zwłaszcza starszemu psiakowi będzie trudniej się poruszać, dlatego należy zadbać o odpowiednią sylwetką pupila już wcześniej. Jako troskliwi opiekunowie psa seniora zadbajmy o to, by w lato pies miał się gdzie schłodzić, a w zimie – ogrzać. Zawsze też powinien mieć dostęp do świeżej wody. Jako psi staruszek powinien mieć zapewniony spokój, komfort i poczucie bezpieczeństwa. Ważne jest, aby unikać sytuacji stresowych. Pamiętajmy o tym, że starszy pies ma obniżoną odporność i będzie dłużej powracał do zdrowia po wszelkich chorobach. Dlatego w razie zachorowania jak najszybciej należy podjąć leczenie. Należy również wykonywać badania profilaktyczne, w tym badania krwi i moczu, bo to właśnie ich wyniki uprzedzą nas o ewentualnych chorobach, którym szybciej będziemy mogli stawić czoło. Choroby skóry u psa należą do problemów, które niejednokrotnie są bardzo łatwe do zaobserwowania co niestety nie wiąże się z taką samą łatwością rozpoznania i terapii… Choroby skóry u psa: zdjęcie psa z nużycą Każdy człowiek decydujący się na posiadanie zwierzęcia oczekuje, że jego pupil będzie zdrowo wyglądał, miał piękną i błyszczącą sierść, lśniące i miłe w dotyku futerko, które z przyjemnością będzie można dotykać i głaskać. Oceniając kupowanego szczeniaka, czy dorosłego psa wielu parametrów nie jesteśmy w stanie fachowo określić, ale zawsze widzimy wygląd największego organu ciała, powłoki zewnętrznej czyli skóry. To właśnie na niej możemy gołym okiem zauważyć wszelkie choroby skóry, patologie, ubytki i łysienie u psa oraz zaobserwować choćby obecne pasożyty zewnętrzne. Nie muszę nikogo przekonywać, że jakiekolwiek odstępstwa od normy w wyglądzie futerka są jednym z decydujących czynników przy nabywaniu zwierząt i zawsze stanowią powód wizyty w lecznicy weterynaryjnej. Wszelkie choroby dotyczące skóry, choć czasem trudne do diagnozowania i leczenia, zauważone przez opiekuna, powinny być powodem niezwłocznego zgłoszenia się z psem do lekarza weterynarii. Warto bacznie oglądać swoich podopiecznych czworonogów, gdyż niektóre ze schorzeń skórnych mogą stanowić poważne zagrożenie dla wszystkich dotykających ich ludzi, a w szczególności dzieci. O skórę psa dbamy więc także w trosce o własne zdrowie bo wiele chorób jest wspólnych dla nas i zwierząt. Korzyści płynące ze zdrowej skóry i jej wytworów są więc niezaprzeczalne i obopólne i chyba nikogo nie trzeba przekonywać o celowości i sensowności takiego działania. Cóż więc musimy wiedzieć o zdrowej skórze, jej chorobach i ewentualnym podejściu terapeutycznym czyli w dużym skrócie wprowadzenie dotyczące ogromnie obszernej dziedziny weterynarii jaką jest dermatologia. Co to jest i z czego składa się skóra psa?Choroby skóry psa objawyNajczęstsze choroby skóry u psówDiagnostyka chorób skóry psaTest z lampą WoodaTest wyczesywaniaTest bibułowyTest z taśmą samoprzylepnąBadanie włosa czyli trichogramZeskrobina ze skóryBadanie cytologiczneBadanie hodowlaneBadanie histopatologiczneTesty śródskórneJak leczyć choroby skóry u psa?SzamponoterapiaLeki aplikowane miejscowoLeki podawane ogólnoustrojowoSuplementy diety Co to jest i z czego składa się skóra psa? Skóra (łac. cutis, gr. derma) jest największym narządem powłoki wspólnej wszystkich kręgowców o złożonej budowie i wielorakich funkcjach. Powierzchnia skóry u człowieka wynosi ok. 1,5 – 2 metry kwadratowe, u zwierząt zaś w dużej mierze zależy od wielkości osobnika a więc od rasy psa czy kota ale ogólnie stanowi wraz z włosami i tkanka podskórną około 12 % masy całego zwierzęcia. Co warto podkreślić jest największym narządem w organizmie. Pełni różnorodne i niezmiernie ważne funkcje stanowiąc barierę (granicę) między środowiskiem zewnętrznym a wnętrzem ustroju. Dzięki swej elastyczności zapewnia sprawne ruchy swym właścicielom. Zabezpiecza każdy żywy organizm przed szkodliwymi czynnikami środowiskowymi a więc chroni przed wszelkimi fizycznymi, mikrobiologicznymi i chemicznymi substancjami czy drobnoustrojami czyhającymi w otoczeniu zwierzęcia. Niektóre z nich mają właściwości uczulające, alergizujące i tym samym powodują poważne i niezwykle nieprzyjemne schorzenia ogólnoustrojowe. Nie każdy zdaje sobie sprawę, że pełniąc rolę bariery warunkuje utrzymanie homeostazy ustroju. Tkanka podskórna oraz wytwory skóry jakim są włosy warunkują utrzymanie właściwej temperatury wewnętrznej pełniąc rolę izolacji termicznej. Nie możemy zapomnieć również o uczestniczeniu w procesie percepcji bodźców czy odczuwania bólu i innych docierających z zewnątrz sygnałów. W skórze znajdują się gruczoły potowe uczestniczące w procesie termoregulacji czy też odbywa się synteza pewnych witamin (witaminy D) pod wpływem promieniowania słonecznego. Będąc powłoką zewnętrzną zawiera ważne dla organizmu komórki układu odpornościowego tym samym odgrywając istotną rolę w zapewnieniu stanu zdrowia, współdziałając z układem immunologicznym, którego z resztą jest częścią. To tylko niektóre z głównych funkcji skóry, uzmysławiające jak ważnym, niezbędnym do życia jest narządem. Najogólniej zbudowana jest z trzech warstw: naskórka, skóry właściwej, tkanki podskórnej. Naskórek jest najbardziej zewnętrzną warstwą skóry uczestnicząca w ochronie przed szkodliwymi czynnikami środowiskowymi (bakterie, wirusy i grzyby) składająca się z: warstwy podstawnej, warstwy kolczystej, warstwy ziarnistej, warstwy jasnej, warstwy rogowej. W jego skład wchodzą komórki zwane keratynocytami ale też melanocyty (komórki barwnikowe) czy komórki układu odpornościowego (komórki Langerhansa). Przestrzenie między komórkami wypełnione są tzw. „filmem skórnym” będącym wydzieliną gruczołów potowych i łojowych. Całość stanowi zwyczajną barierę fizyczną uzupełnioną oczywiście: przeciwciałami, białkami odpornościowymi, glikoproteinami, interferonem, nienasyconymi kwasami tłuszczowymi. Naskórek zasiedlony jest przez liczne bakterie saprofityczne, które stanowią składową naturalnej warstwy skóry i zabezpieczają tym samym namnażaniu się bakterii chorobotwórczych. Skóra właściwa znajdująca się pod naskórkiem, zbudowana jest głównie z: włókien: kolagenowych, siatkowatych, elastynowych, substancji podstawnej, licznych komórek barwnikowych, komórek układu odpornościowego uzupełnionych naczyniami krwionośnymi. Drobne żyłki transportujące krew uczestniczą tym samym w procesie termoregulacji a obecne tutaj nerwy w odczuwaniu bodźców docierających ze środowiska zewnętrznego. Wytworami skóry są także włosy wyrastające z mieszków włosowych. Tkanka podskórna w zdecydowanej większości składa się z tłuszczu (około 90 %), pełni więc rolę magazynową dla substancji energetycznych, chroni przed utratą ciepła czy amortyzuje upadki i urazy. Te trzy wymienione warstwy choć odmienne stanowią integralną całość decydująca o możliwości życia każdego organizmu (egzystowanie bez skóry nie jest możliwe i zawsze kończy się śmiercią o czym świadczą choćby przypadki poważnych wielkopowierzchniowych oparzeń). To właśnie piękna, błyszcząca sierść jest oznaką zdrowia, właściwej kondycji i prawidłowego funkcjonowania całego organizmu. Dermatologia weterynaryjna jest bardzo obszerną dziedziną wiedzy i nie sposób w krótkim opracowaniu szczegółowo wprowadzić w najważniejsze zagadnienia dotyczące tego ważnego narządu. Mogę jednak w dużym skrócie przybliżyć Czytelnikom najważniejsze objawy świadczące o patologiach na terenie skóry oraz najczęściej występujące choroby skóry u psa. Choroby skóry psa objawy Wszyscy jednak zauważymy bez problemu, że coś złego dzieje się ze skórą naszego ulubieńca, albo występują rany czy świąd przejawiający się intensywnym drapaniem. Takie objawy po prostu widać gołym okiem co powinno zmusić właściciela do skorzystania z pomocy weterynaryjnej. Bardzo często jednak nie potrafimy fachowo określić patologii dotyczących skóry myląc podstawowe pojęcia. Uważam więc, że warto zapoznać się z najważniejszymi objawami dotyczącymi skóry aby w trakcie wizyty z psem czy kotem umieć bardziej dokładnie opisać zmiany na skórze. Oczywiście dane z wywiadu powinny każdorazowo zostać zweryfikowane fachowym badaniem lekarskim. W dermatologii ludzkiej czy weterynaryjnej podstawowymi pojęciami są wykwity pierwotne i wtórne opisujące zmiany w skórze. Czym więc są te tajemnicze zmiany? Generalnie wykwity czyli exanthema są zasadniczym elementem obrazu klinicznego zmian dermatologicznych, na podstawie których można postawić rozpoznanie kliniczne. Stąd znajomość tych zmian wydaje się kluczowa w procesie postawienia trafnej diagnozy. Wyróżniamy wykwity pierwotne i wtórne. Wykwity pierwotne pojawiają się na początku rozwijania się zmian dermatologicznych i choroby skóry i wynikają bezpośrednio z choroby tam się toczącej. Nie są objawami charakterystycznymi ale wielokrotnie pozwalają na zorientowanie się z jaką chorobą mamy do czynienia. Wykwity wtórne zaś rozwijają się najczęściej z tych pierwotnych i są następstwem trwania choroby lub pojawiają się w fazie jej schodzenia. Są one wywołane urazami lub stanem zapalnym. Do wykwitów pierwotnych zaliczymy: Plamę (łac. macula) czyli wykwit leżący w poziomie skóry różniący się od okolicznych tkanek jedynie barwą. Grudkę (łac. papula) czyli wykwit wyniesiony ponad powierzchnię skóry, o różnych wymiarach (do 1 cm), dość wyraźnym odgraniczeniu i innej niż otaczająca tkanka spoistości. Ustępuje bez pozostawienia śladu. Krostę (łac. pustula) czyli wykwit w typie pęcherzyka, wyniosły ponad powierzchnię skóry, zawierający treść ropną od chwili pojawienia się bądź wtórnie, gdy powstaje z pęcherzy lub pęcherzyków w wyniku wtórnego nadkażenia bakteryjnego. Inaczej mówiąc jest niewielką wyniosłością skóry zawierająca materiał ropny. Cysta (łac. cystis) patologiczna przestrzeń w obrębie organizmu, składająca się z jednej lub większej liczby komór wypełnionych płynem albo treścią galaretowatą (zamknięta jama z elementami płynnymi i półstałymi). Guz (łac. nodus, tumor, tuber) jest wykwitem o dużej średnicy. Guzek (łac. tuberculum) jest twardym wyniosłym tworem na skórze o średnicy powyżej 1 cm, wykwit wyniosły ponad powierzchnię skóry, związany ze zmianami w skórze właściwej, mogący ulegać rozpadowi z pozostawieniem blizny. Pęcherzyk (łac. vesicula) – wykwit wyniosły ponad powierzchnię skóry, o średnicy poniżej 0,5 cm, wypełniony płynem, ustępujący bez pozostawienia blizn. Pęcherz (łac. bulla) wykwit wyniosły ponad powierzchnię skóry, o średnicy powyżej 0,5 cm, zmiana polegająca na oddzieleniu się naskórka od skóry właściwej, wypełnione płynem limfatycznym. Bąbel (łac. urtica) wykwit wyniosły ponad poziom skóry lub błony śluzowej, o zmiennej średnicy, dobrze odgraniczony od otaczającej skóry, zwykle porcelanowego lub różowego koloru i o gładkiej powierzchni. Powstaje wskutek miejscowego poszerzenia i zwiększenia przepuszczalności naczyń krwionośnych. Zwykle towarzyszy mu silny świąd. Jego charakterystyczną cechą jest szybkie pojawienie się i szybkie zanikanie. Do wykwitów wtórnych zaliczymy zaś: Łuskę (łac. squama) będąca konsekwencją nagromadzenia się martwych komórek powierzchownych naskórka, które ulegają złuszczaniu. Nadżerkę (łac. erosio) jest ubytkiem naskórka lub nabłonka śluzówki, spowodowany najczęściej urazem mechanicznym, kontaktem ze środkami chemicznymi, bądź procesem chorobowym. Przeczos (łac. excoriatio) czyli powierzchowny ubytek w skórze powstały najczęściej na skutek drapania. Rozpadlina (łac. rhagas) głęboki linijny ubytek w naskórku i skórze, dochodzący do głębszych warstw skóry, może goić się z pozostawieniem blizny. Strup (łac. crusta) są utworzone z komórek oraz zaschniętego surowiczego i krwistego wysięku. Pod nim zachodzi proces gojenia się ubytku. Blaszka (łac. plax, lamella) struktura wyniosła ponad poziom skóry, o średnicy powyżej 1 cm, powstały wskutek zlania się innych wykwitów, najczęściej grudek. Owrzodzenie (łac. ulcus) określane jako głęboki ubytek tkanek skóry właściwej, otwarta rana na powierzchni skóry. Blizna (łac. cicatrix)zmiana skórna będąca najczęściej następstwem uszkodzenia skóry i zastąpieniem ubytku tkanką łączną. Według innych podziałów do wykwitów wtórnych zaliczamy też: zaskórniki czyli zatkanie mieszków włosowych przez łój oraz komórki naskórka, rumień czyli czerwone zabarwienie skóry, wrzód – głęboki ubytek skóry, przetokę, z których sączy się płyn, otarcia, zliszajowacenia, odbarwienia i przebarwienia. Objawami chorób skóry jest chyba dla każdego dobrze znany świąd oraz wszelkie konsekwencje z nim związane a więc wyłysienia, przerzedzenia włosa czy mechaniczne samouszkodzenia skóry na skutek ciągłego drapania lub lizania. Każdy opiekun zwierzęcia dokładnie zauważy też objawy zapalenie skóry a więc przykładowo zaczerwienienie, wysięk, bolesność skóry w miejscu objętym chorobą. Podobnie rzecz ma się z guzami, ranami skóry czy wszelkimi deformacjami na niej obecnymi. Choroby skóry mogą dawać też objawy ogólne w postaci: apatii, gorszego samopoczucia, nerwowości i rozdrażnienia, anoreksji. Dzieje się tak szczególnie przy bardzo nasilonych objawach lub przykładowo silnym, długo trwającym świądzie, który naprawdę potrafi być bardzo uciążliwy dla dotkniętego nim zwierzęcia. Widzimy więc dokładnie jak bardzo różnorodne mogą być objawy kliniczne dotyczące chorób skóry i jak szeroka jest ich gama i możliwe kombinacje występowania. O jednym pamiętajmy zawsze choroby skóry powodują nieraz ogromny dyskomfort i cierpienie psa czy kota stąd konieczna szybka reakcja z naszej strony. Najczęstsze choroby skóry u psów najczęstsze choroby skóry u psów Już na samym wstępie pragnę zaznaczyć, że w krótkim artykule nie sposób opisać szczegółowo wszystkich chorób skóry tak aby czytelnik znalazł odpowiedź szczegółową na każde dręczące go pytanie dotyczące choroby skóry jego podopiecznego. Dzieje się tak z prostej przyczyny, otóż zwyczajnie mamy zbyt wiele chorób skóry dokładnie opisanym i równie dużo takich o nieznanej etiologii, które próbujemy leczyć objawowo. Nie mniej jednak choroby skóry występujące u naszych zwierząt możemy najogólniej podzielić na kilka grup. I tak mamy bakteryjne choroby skóry do których zaliczymy: zapalenie fałdów skóry zwane inaczej ropowicą fałdów, ropowice skórno śluzówkową, liszajec czyli powierzchowne krostkowe zapalenie skóry, ostre, sączące zapalenie skóry czyli tzw. hot spot, powierzchowne ropne zapalenie skóry, trądzik psów, ropne zapalenie nosa, czyraczność nosa, ropne zapalenie przestrzeni międzypalcowych, głębokie ropne zapalenie skóry, ropnie po pogryzieniu, promienica, nokardioza, ziarniniaki atypowe, trądzik kotów, gruźlica, i inne nie wymienione tutaj. Grzybicze choroby skóry reprezentowane są przez: malaseziozę, kandydozę, ziarniniak grzybiasty, dermatofitozy, sporotrychozę, blastomykozę, kryptokokozę histoplazmozę i inne. Ogromna ilość chorób dotyczących skóry jest wywoływana przez inwazję różnorodnych pasożytów zewnętrznych. I tak możemy tutaj mówić o : kleszczach nużycy miejscowej i uogólnionej u psa, nużycy kotów, świerzbie psów (Sarcoptes) świerzbie kotów (Notoedres cati, Otodectes cynotis- uszy), Cheileitellozie czyli łupieżu wędrującym, chorobach powodowanych przez pchły, wszawicy, muszycy, zapaleniu skóry wywołanym przez larwy tęgoryjca. Również niektóre wirusy mogą dawać objawy dermatologiczne: nosówka psów, brodawczaki, zakażenie kocim herpeswirusem czy kaliciwirusem, leiszmanioza, neosporoza psów, wirus ospy kotów. Zaburzenia mogą też wynikać z nadwrażliwości. I tak przykładowo zaliczymy tutaj: pokrzywkę i obrzęk naczynioruchowy, chorobę atopową, nadwrażliwość pokarmowa, czyli skórna reakcja pokarmowa, alergiczne pchle zapalenie skóry, atopię kotów, nadwrażliwość po ukąszeniu przez owady np. komary, alergiczne kontaktowe zapalenie skóry. Zaburzenia dotyczące skóry mogą mieć też podłoże immunologiczne i autoimunologiczne czego doskonałymi przykładami niech będą: pęcherzyca liściasta, pęcherzyca rumieniowata, pokrzywka zwykła, pemfigoid pęcherzowy, skórny toczeń rumieniowaty, układowa postać tocznia, zapalenie naczyń skórnych, polekowe zmiany skórne, toksyczna nekroliza naskórka. Wszelkiego typu wyłysienia dotyczące skóry mogą mieć charakter wrodzony lub nabyty i mogą objawiać się tutaj choćby liczne choroby endokrynologiczne czyli hormonalne. I tak z tych najczęściej występujących możemy wymienić: nadczynność kory nadnerczy psów czyli zespół Cushinga, niedoczynność tarczycy psów, dermatozę zależną od hormonów płciowych u niekastrowanych psów, dermatozę zależną od hormonów płciowych u suk, łysienie X, karłowatość przysadkową, wrodzone skąpe owłosienie, łysienie wzorzyste u psa, dysplazję mieszków włosowych, nadmierne lizanie, łysienie plackowate, odczyny w miejscu iniekcji, anagenowe i telogenowe przerzedzenie włosa, łysienie małżowin usznych, wiele innych. Na skórze objawiać się też mogą choroby wrodzone a więc przykładowo: pęcherzowe oddzielanie się naskórka, mucynoza skórna, zatoka skórzasta, młodzieńcze zapalenie tkanki łącznej, zapalenie skórno mięśniowe czyhającymi, skórna astenia czyli zespół Ehlersa Danlosa. Zaburzenia pigmentacji są kolejną grupą chorób dotyczących skóry: śnieżny nos, bielactwo nabyte, zespół skórno naczyniówkowy, plamki barwnikowe, hiperpigmentacja pozapalna. Dużą grupę chorób stanowią zaburzenia rogowacenia i produkcji łoju manifestujące się łojotokiem. Zaliczymy tutaj: łojotok pierwotny u psów, rybia łuska, dermatoza wrażliwa na witaminę A, zapalenie gruczołów łojowych, dermatoza cynkozależna, zespół skórno wątrobowy, dermatoza brzegów ucha u psów, rodzinne nadmierne rogowacenie opuszek, przerost gruczołu ogonowego, trądzik kotów. Wiele zaburzeń i patologii nie daje się łatwo zakwalifikować do danej grupy. I tak wyróżniamy: ziarniniak z wylizywania, czyraczność skóry łap u psów, modzele, wodniaki, ziarniniak eozynofilowy psów, dermatozę spowodowaną promieniowaniem słonecznym. U kotów zaś przykładowo: płytkę eozynofilową, ziarniniak eozynofilowy, wrzód drążący, dermatoza spowodowana promieniami słonecznymi, zmiany paranowotworowe, plazmocytarne zapalenie opuszek palcowych. Nie możemy zapominać, że do chorób skóry zaliczamy też choroby skóry wokół oczu, okolicy zatok okołoodbytowych czy częste patologie przewodów słuchowych: zapalne stany skóry powiek, krwiak ucha, choroby zatok okołoodbytowych, zapalenia ucha zewnętrznego, zakażenia pazurów o charakterze grzybiczym. Wreszcie ogromną grupę chorób skóry stanowią te o charakterze nowotworowym: rak płaskokomórkowy, guzy mieszków włosowych, włókniaki, tłuszczaki, mięsaki, guz komórek tucznych, mięsak limfatyczny, naczyniak krwionośny, guzy zatok okołoodbytowych, histiocytoza złośliwa, skórna plazmocytoma, czerniak skóry, skórna histiocytoma i wiele wiele innych. Widzimy więc tylko wymieniając niektóre z chorób skóry jak wiele różnorodnych chorób może dotyczyć skóry i nie sposób ich wszystkich nawet w dużym skrócie opisać w artykule. Diagnostyka chorób skóry psa Diagnostyka chorób skóry psa W przypadku każdej choroby, w tym tła dermatologicznego, postawienie trafnego rozpoznania i wdrożenie skutecznego leczenia wymaga od nas w pierwszej kolejności: Przeprowadzenia wnikliwego wywiadu z opiekunem. Następnie badania klinicznego zwierzęciem. Dopiero w dalszej kolejności wszelkich potrzebnych badań dodatkowych, bez których często nie jest możliwe postawienie właściwej diagnozy. Wiele chorób skóry może bowiem wyglądać bardzo podobnie stąd postawienie rozpoznania bez badań dodatkowych może być niezwykle trudne i często kończy się niepowodzeniem terapeutycznym. Wszelkie zmiany na skórze choć widoczne gołym okiem mogą być trudne do zinterpretowania stąd wielu lekarzy rezygnuje z ich wykonania uważając taką diagnostykę za skomplikowaną. Wiele jednak badań jest naprawdę prostych i łatwych do wykonania i interpretacji. Wymienię choćby kilka z nich. Test z lampą Wooda Jest to urządzenie emitujące promieniowanie ultrafioletowe o długości fali 253,7 mm wykorzystywane w diagnostyce grzybic. Badanie przeprowadzamy w ciemnym gabinecie nagrzewając wcześniej przez 10 minut samą lampę. Niektóre dermatofity (np. Microsporum canis, M. gypseum czy Trichophyton) cechuje fluorescencja wyglądająca jak zielonkawe jabłko. To badanie ma oczywiście swoje wady jak choćby fakt, że niektóre bakterie też mogą dawać fluorescencje (np. Pseudomonas) czy choćby antybiotyki ale mimo wszystko warto z niego korzystać. Test wyczesywania Jest niezwykle prostym badaniem polegającym na wyczesywaniu sierści przy pomocy gęstego grzebienia a następnie przeniesieniu materiału na białe podłoże np. papier. W takim badaniu możemy wykazać obecność pasożytów, na przykład: wszy, wszołów, odchodów pcheł. Test bibułowy Doskonałym, niezwykle prostym badaniem jest test bibułowy polegający na umieszczeniu na zwilżonym białym podłożu np. ligninie drobnych czarnych, wyczesanych kropeczek będących odchodami pcheł. W kontakcie z woda wokół nich pojawia się czerwona obwódka na skutek obecności krwi w odchodach. Test z taśmą samoprzylepną Przykładamy taśmę do powierzchni skóry co powoduje że pasożyty na niej obecne mogą przykleić się do taśmy. Na taśmie pozostają: jaja pasożytów, włosy, łuski. Następnie całość oglądamy pod mikroskopem wykonując czasem odpowiednie barwienie. Badanie włosa czyli trichogram Ten test polega na oglądaniu włosów pod mikroskopem. Wskazaniami do jego wykonania są wyłysienia lub ubytki włosa, przerzedzenia. Badanie to jest niezwykle pomocne w diagnozowaniu: dermatoz świądowych, grzybic, wyłysień hormonalnych, dysplazji mieszków włosowych, nużycy. Jest też niezwykle proste i nie wymaga drogiego sprzętu co jest niewątpliwie ogromną zaletą. Zeskrobina ze skóry Jest jednym z podstawowych badań diagnostycznych, które zawsze powinny być wykonane w przypadku podejrzenia pasożytów (nużyca, świerzb). Może być powierzchowna lub głęboka. Na szkiełku umieszczamy kroplę oleju mineralnego (10 % KOH), a następnie umoczonym w niej skalpelem zeskrobujemy warstwy naskórka a pobrany materiał umieszczamy pod mikroskopem. Badanie cytologiczne Możemy je przeprowadzić przy pomocy biopsji cienkoigłowej lub preparatu odciskowego. Badanie to ocenia materiał komórkowy i na jego podstawie stawia diagnozę. W różnych procesach chorobowych mamy inne komórki w nich uczestniczące. Wskazaniem do jego wykonania są wszelkie wykwity pierwotne i wtórne. Badanie hodowlane Jest szczególnie pomocne i przydatne do diagnozowania infekcji grzybiczych oraz ropnych zapaleń skóry (wraz z cytologią, w której obecne ziarniniaki). Pobrany materiał wysiewamy na specjalne podłoża (np. DTM, czy Sabouraud) a następnie po określonym czasie oceniany wzrost patogenów i je identyfikujemy. Pamiętajmy jednak, że niektóre patogeny niezbyt chętnie rosną na podłożach stąd wiele wyników fałszywie ujemnych. Badanie histopatologiczne Powinniśmy je wykonać podejrzewając choroby tła nowotworowego, niegojące się rany i owrzodzenia oraz dermatozy nie reagujące na leczenie. Do przeprowadzenia biopsji skóry używamy trepanu o średnicy od 6 do 8 mm. Pobrany materiał umieszczamy w formalinie i wysyłamy do laboratorium gdzie materiał poddawany jest dalszej obróbce, barwieniu i ocenie. Biopsje wykonujemy w znieczuleniu miejscowym. Testy śródskórne Przez długi czas uważane były za podstawowe badanie w alergologii a ich zaletami są bez wątpienia dobra tolerancja wśród pacjentów i natychmiastowy wynik badania. Są wykorzystywane do diagnostyki alergii skórnych i wykrycia czynnika uczulającego. Do tego celu wykorzystuje się gotowe zestawy alergenów, które podawane są w iniekcji śródskórnej. Następnie ocenia się wygląd skóry w miejscu podania alergenu i porównuje z próbą histaminową. Czasem stosuje się też rozpoznanie poprzez skuteczne leczenia, bowiem nie zawsze udaje się określić bezpośrednie przyczyny choroby. Wiele schorzeń dermatologicznych ma podłoże idiopatyczne czyli nie wiemy czym są spowodowane. Wymienione badania zostały opisane w dużym skrócie gdyż szczegółowe omawianie ich wykracza poza ramy tego artykułu i byłoby zbyt obszerne. Oczywiście w każdym przypadku to lekarz decyduje jakie badanie jest konieczne w danej konkretnej sytuacji oceniając istniejące objawy. Nie zawsze więc musimy wykonywać wszelkie możliwe i dostępne badania gdyż wiele chorób udaje się zdiagnozować przy pomocy tych najprostszych badań możliwych do przeprowadzenia w każdym gabinecie i nie wymagających specjalnego sprzętu. Korzystajmy więc z nich zawsze wtedy gdy lekarz uzna to za stosowne. Jak leczyć choroby skóry u psa? Choroby skóry u psa leczenie Leczenie chorób skóry tylko z pozoru może wydawać się prostą procedurą, w gruncie jednak rzeczy do takich z całą pewnością nie należy. Opiera się przede wszystkim na uprzednim trafnym rozpoznaniu, bez którego nie możemy mówić o skutecznej terapii. Można oczywiście stosować leki objawowo, które nawet w pewnym stopniu mogą minimalizować objawy kliniczne ale nie spowodują trwałej poprawy i wyleczenia. Pamiętajmy też o fakcie, że wielu chorób skóry nie jesteśmy w stanie trwale wyleczyć a tym co możemy zaproponować pacjentowi to w miarę bezobjawowe chorowanie. Tak jest choćby w przypadku atopii kiedy to dążymy do zminimalizowania okresów nasilenia objawów. Stąd niezwykle ważny jest czas poświęcony na rozmowę z opiekunem zwierzęcia, w trakcie którego wyjaśnieniu szczegółowo zasady leczenia i samą istotę choroby, w tym często jej nawrotowy, przewlekły charakter. Pozwala to szybciej reagować na pierwsze objawy chorobowe, co poprzez natychmiastowe wdrożenie terapii może niejednokrotnie znacznie skrócić czas jej trwania. Podstawą jest zawsze trafne, pewne rozpoznanie, na podstawie którego możemy wdrożyć odpowiednią terapię. Ogrom chorób dotyczących skóry wymaga w każdym przypadku indywidualnego podejścia i modyfikacji leczenia stąd tutaj omówię jedynie bardzo ogólne zasady postępowania. W przypadku konkretnego problemu należy zawsze zastosować konkretne działania lecznicze dedykowane temu konkretnemu przypadkowi, stąd brak jednorodnych i tych samym algorytmów postępowania dla wszystkich chorób skóry. Skóra jest narządem widocznym gołym okiem stąd wiele leków możemy aplikować bezpośrednio na nią obserwując następnie efekty takiego leczenia. Szamponoterapia Szamponoterapia W przypadku dermatologii bardzo pomocne może być stosowanie szamponoterapii i wszelkich preparatów podawanych na skórę w formie oprysków. Na rynku mamy ogromną ilość szamponów dla psów i kotów o działaniu: przeciwbakteryjnym, przeciwgrzybiczym, przeciwłojotokowym, przeciwświądowym. Zawierają one substancje o udokumentowanym działaniu medycznym i z całą pewnością stanowią dobrą metodę leczenia. Są przy tym bezpieczne, nie mają wielu działań niepożądanych, a łatwość ich stosowania powoduje, że bardzo chętnie wybierane są przez opiekunów zwierząt. Zabiegi z ich użyciem przeprowadza się w domu, w bezpiecznym i znanym środowisku dla psa czy kota co dodatkowo minimalizuje stres. Są również świetnym wsparciem dla ogólnoustrojowego podawania leków i mniej obciążają cały organizm. Czasem, w przypadku zmian miejscowych, mogą być jedynym sposobem leczenia. Ważne aby miały kontakt przez kilkanaście (15-30 minut) minut z chora skora gdyż zbyt szybkie ich spłukanie nie pozwala działać substancji czynnej w nich zawartej. Zabiegi szamponoterapii w zależności od choroby wykonujemy najczęściej 1-2 razy w tygodniu. Leki aplikowane miejscowo W dermatologii stosujemy wiele leków miejscowo co ma swoje ogromne zalety. W ten sposób możemy: odkażać skórę, zmywać z niej różnego rodzaju: wydzieliny, alergeny, podawać: antybiotyki, leki przeciwgrzybicze, sterydy działające przeciwświądowo, aplikować preparaty pasożytobójcze. Podajemy je bezpośrednio na chore miejsca co warunkuje ich natychmiastowe działanie oraz brak wielu objawów, działań ubocznych jakie występują przy stosowaniu ogólnoutrojowym. Takie podawanie ksenobiotyków wiąże się zwyczajnie z dużo mniejsza ich toksycznością. Wszelkie zabiegi możemy wykonać w domu w niezwykle prosty i szybki sposób. Co ogranicza stres spowodowany wizytami w lecznicy. Pamiętajmy jednak aby zwierzę nie wylizało podanego na skórę leku czym spowodować może brak oczekiwanego efektu. Jako przykłady substancji czynnych w ten sposób aplikowanych niech posłuży nam: chlorheksydyna, fipronil, enilkonazol, gentamycyna, klotrimazol, selamektyna i wiele innych. Leki podawane ogólnoustrojowo Wreszcie ogromną grupę leków stanowią te podawane ogólnoustrojowo. Choroby skóry w wielu przypadkach leczą się bowiem długo i wymagają trwającej nawet kilka miesięcy terapii. Tak się dzieje choćby w przypadku bakteryjnych schorzeń skóry czy choroby atopowej kiedy podawanie leków często jest dożywotnie. Oczywiście tak długo trwające terapie obarczone są większym ryzykiem działań niepożądanych i stanowią większe obciążenie organizmu stąd powinny być zarezerwowane do ciężej przebiegających schorzeń. Nie zawsze też podanie psu czy kotu tabletki jest proste w sensie technicznym. Długotrwale stosujemy najczęściej antybiotyki (np. cefaleksynę czy amoksycylinę) lub leki przeciwświądowe z grupy tych antyhistaminowych czy sterydowych. Niektóre choroby np. atopię, niedoczynność tarczycy czy choroby autoimmunologiczne leczymy dożywotnio, stąd niejednokrotnie olbrzymia uciążliwość dla opiekunów zwierzaków i wymagana dyscyplina w podawaniu leków oraz znaczne koszty. Wiele chorób skóry wymaga naprawdę trwającego kilka tygodni a nawet miesięcy leczenia stąd zawsze musimy wybierać leki dobrze tolerowane przez organizm w takim okresie czasu. Pamiętajmy o skutkach ubocznych niektórych terapii i w miarę możliwości ich minimalizowaniu poprzez stosowanie jak najniższych ale zarazem skutecznych dawek leków. Suplementy diety Suplementy diety Wreszcie mamy całą gamę preparatów wspomagających funkcjonowanie skóry w formie różnorodnych suplementów diety. Ich podawanie ma sens ale efektów nie powinniśmy spodziewać się natychmiast, ale dopiero po kilku tygodniach. Jako przykład niech posłużą nam te zawierające: cynk, biotynę, nienasycone kwasy tłuszczowe z rodziny omega 3 i 6. Stosowanie suplementów jest leczeniem w wielu przypadkach wspomagającym zasadniczą terapię. Każda z chorób układu powłokowego czyli skóry wymaga indywidualnego podejścia terapeutycznego stąd w ogólnym opracowaniu nie sposób omówić ich dokładnego leczenia. Zawsze stosujemy z reguły kilka różnych, ale synergistycznie działających substancji czynnej i łączymy różne metody lecznicze. Ważne aby takie wspólne podawanie leków nie spowodowało nasilonej toksyczności i nie uszkodziło innych narządów np. wątroby, gdzie odbywa się transformacja wielu leków. Nigdy też nie powinniśmy leczyć zwierząt stosując, bez konsultacji ludzkie leki dermatologiczne. Takie działanie wielokrotnie bowiem okazuje się nieskuteczne i dodatkowo może wykształcać lekooporność wśród patogenów obecnych na skórze. Podsumowanie Dermatologia weterynaryjna stanowi ogromnie obszerna dziedzinę nauki skupiająca bardzo wiele różnorodnych chorób skóry. Każda z nich wymaga indywidualnego podejścia terapeutycznego, modyfikowanego w zależności od pojawiających się objawów klinicznych i samego procesu leczenia. I choć z wiadomych względów nie sposób o wszystkim tutaj powiedzieć, chciałbym uzmysłowić Ci Czytelniku, że choć sam proces diagnostyczny niejednokrotnie jest trudny, w przypadku po trafnej diagnozy możemy wdrożyć skuteczną terapię. Nie wszystkie choroby skóry wyleczymy totalnie, to prawdą ale nawet w przypadku tych nieuleczalnych, przewlekłych, można znacznie ulżyć chorującemu zwierzęciu. Choroby skóry to nie tylko zły wygląd okrywy zewnętrznej ale często za nimi idą inne objawy ogólnoustrojowe pogarszające samopoczucie pupila. Nie możemy ich bagatelizować bo w tym między innymi przejawia się nasze świadome i odpowiedzialne dbanie o podopiecznych i nasz humanitaryzm. To problem doskonale znany wielu właścicielom. Zapalenie spojówek u psa jest powszechnym schorzeniem, dość łatwym w leczeniu, ale mogącym przynieść poważniejsze konsekwencje. Dlatego tak ważne jest obserwowanie oczu psa i szybkie reagowanie na wszelkie niepokojące zmiany. Objawy zapalenia spojówek u psa Pierwszym, łatwym do zaobserwowania objawem, jest wyciek z oczu psa. Wydzielina ma śluzowy wygląd i gromadzi się pod powieką, przypominając poranne tzw. śpiochy. W kolejnym etapie pojawia się zaczerwienienie i przekrwienie oczu. Z czasem tworzy się opuchlizna, mogą także wystąpić charakterystyczne grudki. Wraz z postępem zapalenia pies zaczyna coraz intensywniej pocierać oczy. Początkowo robi to łapą, później natomiast ma tendencję do pocierania pyskiem i głową o różne przedmioty. W efekcie możliwe jest nawet powstanie wyłysiałych miejsc wokół oczu. Kolejnym objawem jest mrużenie powiek. Warto wiedzieć U niektórych psów swędzenie może przechodzić w ból, który zwierzę może manifestować piszczeniem. Przyczyny zapalenia spojówek Lista potencjalnych przyczyn jest dość długa. Najczęściej wina leży po stronie: alergii infekcji wirusowych, szczególnie nosówki grzybicy podwinięcia powieki dwurzędowości rzęs urazu mechanicznego Warto wiedzieć Niektóre rasy psów mają szczególną tendencję do przewlekłego zapalenia spojówek, co wynika z charakterystycznego ukształtowania fałdów nosowych. Takie rasy to np. bokser, buldog czy pekińczyk. Bardzo częstą przyczyną zapalenia spojówek u psów jest niedrożność dróg łzowych oraz przebywanie w trudnych warunkach środowiskowych, gdy oczy psa są narażone na zapylenie. Leczenie zapalenia spojówek Przebieg leczenia jest uzależniony od przyczyny schorzenia. Weterynarz zawsze na początek szuka ciała obcego, które mogło zatamować drogi łzowe. Lekarze przepisuje też krople do oczu, które mają uzupełnić niedobór filmu łzowego. W bardziej zaawansowanym stadium choroby konieczne bywa wdrożenie leczenia antybiotykowego lub sterydowego. Przydają się również ciepłe okłady na bazie maści ziołowych. U wspomnianych ras psów zapalenie spojówek ma charakter nawrotowy – pomóc może wówczas tylko zabieg chirurgicznego skorygowania powieki. Zgłoś swój pomysł na artykuł

choroby oczu u psa zdjęcia